yüreði olan yollarda yürüyelim...

neden bilmem halam ona “coca-cola” adýný takmýþtý… dedesi  ve babaannesi  komþumuzdu. Daha önce de bahsetmiþtim size, anýmsarsýnýz belki Lebib bey amcalarý… babasý ergin konuksever gazeteciydi. çok güzel  bir annesi vardý. eski film artistlerine benzerdi… hafta sonlarý ve yaz tatillerinde ailece dedesini ziyarete gelirlerdi ve uzun zaman kalýrlardý. kardeþimle yaþýttý ve arkadaþlardý. Duvarlarýnýn birbirine sýrt verdiði  bahçelerimizle komþuyduk… bahçedeki aðaçlarýnýn tepesinden inmez, adeta aðaçlarýn meyveleri ile beslenirdik. yalnýzca burgazada'da gördüðüm sarý, bal gibi tatlý erikler onlarýn bahçesinde vardý. öylesine çok meyve verirdi ki dallarý yerlere kadar eðilirdi.Üç tekerlekli "2" bisikleti vardý timuçi’nin… þimdi o bisikletlerden yok. iki tekerlekli bisikletlerin tekerleri büyüklüðünde vardý tekerleri... þimdiki uyduruk bir sürü aksesuarla düðün salonuna benzetilmiþ minik bisiklerlerden deðildi yani. hava kararana kadar serdar’la bisiklete binerlerdi. arada bir timuçin'in babaannesinin ya da annemin hazýrladýðý reçelli ekmekleri midelerine indirirlerdi. bahçede kaplumbaðalarla, kirpilerle oynarlardý.

Zamanla apartmanlara dönüþtü yeþil mahallemiz ve daðýldýk yaþamýn içine. yýllarý erittik, yüreðimizde güzel anýlarla… bu güzel anýlardan biri de timuçin’di, ailesiydi… gün geldi küçükyalý’yý, çocukluðumuzu konuþurken andýk timuçin’i, gün geldi halamýn timuçin’e neden, coca-cola adýný taktýðýný sormadýðýmýza üzülerek andýk.

kimbilir çocukluðumuzdaki figürler nerelerdeydiler, düþ müydüler gerçek mi? Onlarda bizi anýmsar mýydý acaba? acaba biz de “tik”  atmýþ mýydýk yüreklerinin bir köþesine?

dünyanýn en güzel þeyinin anýmsanmak, yýllar sonra bile aranýlmak olduðunu bir hafta-on  gün önce anladýk kardeþimle… biz de “tik” atmayý baþarmýþýz onun yüreðine…

Timuçin rastlantý sonucu bloglarda gezerken “gezenti”ye uðramýþ; yine rastlantý bu ya “böyle olmasýný biz hiç istemedik hýrant” baþlýklý yazýmý okumuþ. Yazýmda dedesinden, babasýndan bahsettiðim için  yorum býrakmýþ… yorumda timuçin adýný okuduðumda nasýl mutlu olduðumu ve serdar’la heyecanla paylaþtýðýmý anlatamam… tekrar geçmiþe gittim, çocukluðumuzun küçükyalýsýna…

hoþ geldin timuçin, hoþ geldin çocukluðumuzun bir parçasý, ne kadar da iyi ettin…

Nisan 2008

caným kardeþim, caným dayým

 bugün doðum günün…

10 yýl sonra, tam  tamýna 10 yýl sonra birlikte doðum gününü kutlayacaðýz. Parmaklýklar arkasýndayken attýðýmýz  kartlarla sana dokunmaya, seni kutlamaya çalýþtýk. Her defasýnda “bu son olacak, önümüzdeki yýl doðum gününü dýþarýda kutlayacaðýz” dedik… sonra bir baþka doðum günü… býrakmadýlar bir dilim pastayla gelelim sana…

10 yýl… dile kolay ! dile kolay derlerdi de inanmazdýk… dün sana “hiç gitmemiþsin gibi” dedim ya…öyle olsun istedim… arayý böyle kapatmak istedik… ne seni aldýlar içeri, ne de biz girdik seninle  içeri… bizden aldýklarýný yýllarýn görmezden gelmek istiyoruz çünkü… ne o uzun yolculuklarý, ne mahkeme kapýlarýný, ne dava dosyalarýný, ne de soðuk parmaklýklarý anýmsamak istemiyoruz…  yapýlan haksýzlýklara gelince; hiç niyetimiz yok onlarý unutmaya…  

Doðum günün kutlu olsun, kutlu olsun özgürlüðün… üfle…gitsin geçmiþ…

Mutlu yýllara…

seni seviyoruz...

pencerenin önüne oturmuþ sokaðý izliyorum. kar yaðýyor… herkesin sýcacýk evlerine sýðýndýðý bu saatte kimseler yok sokakta… sokak lambasý sarý sarý ýþýk verirken etrafýna, uzaktan “booozaa!” sesi geliyor kulaðýma. boza sesiyle çok eskilere gidiyorum;

“küçükyalý’dayým. çocuðum. hava kararmýþ, pencereden sokaðý izliyoruz serdar’la… mahallenin gençleri lapa lapa yaðan karýn altýnda, merdiveni yatýrýp yokuþtan aþaðý kayýyorlar… kahkahalar, çýðlýklar birbirine karýþýyor. Penceremizin tam karþýsýnda sokak lambasý var. Karlar  lambanýn önünden dans ederek yere düþüyor. Kimbilir kaç saat  kayýyor gençler sokakta, bilmiyoruz? Kimi yorgun düþerek, kimi üþüyerek, kimi de babalarýnýn korkusuna içeri girene kadar, camdan ayrýlmýyoruz kardeþimle… þakaklarýma dayadýðým ellerimi zaman zaman dinlendirerek sokaðý izlemeye devam ediyorum.

sessizlik… pencereden görebildiðim alan bir tablo güzelliðinde. Annem sobaya odun atýyor, çýtýrtýlar kulaðýma geliyor. Bahçemizdeki aðaçlar bembeyaz, arada bir dallar karýn aðýrlýðýný kaldýrmýyor, karlar yere düþüyorlar. bir iki kiþi geçiyor hýzlý adýmlarla, ayaklarý kayarak karanlýkta kayboluyorlar… çok sürmüyor uzaktan, sanki derin bir kuyudan “booozaaa” sesi geliyor… kýþ akþamlarýnýn tanýdýk sesi. sýkýca sarýnmýþ o adam geçiyor yine… “boza nasýl bir þey?” diye düþünüyorum. Ailemden kimse boza içmiyordu çünkü. Adamýn “boza” sesi uzun süre sokakta kalýyor…”

çocukluðumu býrakýp geri dönüyorum. Kýþ akþamlarý ile bozacýlarýn birbirine çok yakýþtýðýna karar veriyorum…

kýþ akþamlarý, kar ve bozacýlar… ha bir de sokak lambalarý….

Küçükyalý ilkokulunu bitirirken heyecanýmý anlatamam. Artýk ortaokul öðrencisi olacak ve forma giyecektim. Forma giymek demek büyümek demekti  bir çoðumuz için. Küçükyalý lisesi daha önce ortaokuldu. Sonra lise oldu. (Yeni adý Küçükyalý Kadir Has Lisesi)

Kayýt olmaya þimdi tam  olarak anýmsamýyorum ama annemle gitmiþtik sanýrým…  Okul giriþine formalarýn deðiþtiðini, nasýl olacaðýný belirten bir yazý ve örnek kýyafet  asmýþlardý. Hala aklýma geldikçe midem bulanýr. Ýðrençti. Hangi aklý selim oturup çizmiþse ve hangi aklý selim müdür ve öðretmenler kabul etmiþse “takdire” deðerdi aslýnda. Jile tarzý lacivert yandan cepli forma gitmiþ yerine bir araya geldiðimizde öðrenci hamam böcekleri gibi dolanacaðýmýz formalar gelmiþti. Siyah, birazda parlak bir kumaþtý. arkadan bele kadar düðmeli, belden kuþaklý, beyaz önlük yakalý… bayram törenlerinde de kol aðýzlarýna takmak için,sonradan iliklenen beyaz komik bir þeyler tasarlamýþlardý. eve gelene kadar aðlamýþtým; “ben bu okulda okumam, bu iðrenç formayý giymem…” diye. giydim ve tabi okula da gittim, istersen gitme… o zaman evine en yakýn okula giderdi herkes, ayýrým yapýlmadan. öyle okullar araþtýrýlmazdý, servis de neydi? Öðrenci aslan gibi mahalle arkadaþlarýyla sohbet ede ede okuluna giderdi… okulun ilk günü þimdi anneler okul kapýlarýna yýðýlýyorlar ya, yok böyle bir þey anneler çocuklarýný mahalleden yaþý büyük öðrencilere emanet ederdi. Okulun ilk günü annem de beni komþumuzun kýzlarýna emanet etmiþti. Bu durum o kadar doðaldý ki annemin gelmesi abes olurdu doðrusu. Gelseydi de annem, benimle alay ederlerdi.

okulun kapýsýndan girdikten sonra artýk ortalýkta dolanan kara önlüklü kýzlardan hiç farkým kalmamýþtý. erkeklerin pantolon ve ceketlerine hayranlýkla bakýyor, erkek olmadýðýma hayýflanýyordum… komþumuzun kýzlarý beni sýnýf sýrama býrakýp gitmiþlerdi. Sýnýfýmý 1-G diye anýmsýyorum… emin deðilim yine de… büyük sýnýflarda okuyan kýzlarýn  jile formalarýyla gelmelerine izin vermiþlerdi. Ah onlara nasýl özendiðimi anlatamam… fakat  birinci dönem bitip ikinci dönem baþladýðýnda ne yapý edip, benim gibi kara önlük giyen bir çok arkadaþýmla jile forma giyinmeye baþlamýþtýk bile... okulda bizi zorlamamýþtý. Orta 2. Sýnýfta herkes iðrenç kara önlükleri atmýþ, normal öðrenci haline geçmiþti.

Nerden mi geldi bunlar aklýma? bilmem… eðer istemezseniz kimse size zorla bir þey yaptýramaz. Kara kara önlükler giydiremez… hepsi bu… siz ne anladýysanýz artýk…

Not: yukardaki fotoðrafýn okulumla ve benimle ilgisi yoktur. Formalar buna benzediði için kullandým. Yalnýz belirtmeliyim ki, bizim yakalarýmýz arkadan iliklenen, aynen bebeklerin mama önlüðü gibiydi.

çocukluðum...

çocukluðum küçükyalý’da geçti. Evlerimiz apartmanlara dönüþmeden önce, herkesin evi bahçeliydi. biz iki katlý, 3 odalý, tahta tabanlý, kocaman balkonlu bir evin birinci katýnda oturuyorduk... bahçemizden çiçek kopardýðým için, 3 yaþýmda ilk dayaðý ev sahibimiz cemil amcadan yemiþtim... acýsýný hala anýmsarým;  ama artýk gülümseyerek... cemil amcayla fatma teyzenin oðlu feridun; kardeþimle yaþýttý.. her yaz erzincan’a köye giderlerdi... dönüþte feridun’un þivesi deðiþmiþ olurdu...

mahallede yaþýtlarým olmadýðý için büyüklerle arkadaþlýk yapardým ve onlar da beni aralarýna kabul etmiþlerdi. onlarýn sýrlarýna ortak olur, baþkalarýyla asla paylaþmazdým. aþaðýda anlatacaðým arkadaþlarýmýn benden yaþça büyük olduklarýný belirtmeliyim...

evimizim solunda hatice teyzeler, onlarýn üst katýnda ayþe teyzeler, en üst katta da naime teyzeler otururdu... o zamanlar 3 katlý apartman görünümündeki bahçeli tek ev onlarýnkiydi... bahçelerindeki eriklerin tadý hala damaðýmdadýr...

hatice teyzeyle mehmet amcanýn 5 çocuklarý vardý: leyla; tam bir çýlgýndý.. aðýz dolusu kahkahalar atar, ettiði laflarla hepimizi güldürürdü... kadriye; her zaman panik, her zaman pimpirikli ve hoþ bir genç kýzdý... hanife; onlara inat sarýþýndý, kýzdýðý zaman yanýna yaklaþýlmazdý... ahmet;  yaramazlýktan kaç öðün dayak yerdi anýmsamýyorum... sýk sýk burnu kanardý ve ben her defasýnda öleceðini sanýrdým... arzu’nun doðumunu hatýrlarým; bir gün duyduk ki arzu’yu  hatice teyze evde dünyaya getirmiþ... arzu kývýr kývýr saçlarýyla evin göz bebeðiydi ve leyla ablasýnýn onun üzerinde çok emeði vardý... kardeþim serdar’la onlarda yemek yemeye bayýlýrdýk... evde yemediðimiz herþeyi orada keyifle yerdik; bu annemi çok kýzdýrýrdý... her eve döndüðümüzde bize kýzar “evde neden yemezsiniz?” derdi... aslýnda yanýt basitti... kalabalýk aile sofralarýnda yemek yemek benim için çok önemliydi, bizim aile yemek için bir araya gelmeyi pek beceremezdi... insan o neþeli sofrada önüne ne konsa yerdi zaten. hala kalabalýk sofralar benim için ayrýcalýklýdýr.

ayþe teyzeyle hatice teyze kardeþtiler... ayþe teyzenin çocuklarý; yýlmaz ve hakký haþarýydýlar.. ve çok yetenekliydiler... kovboyculuk oynadýklarý silahlarý kendileri yaparlardý ve mahalleye daðýtýrlardý... evlerinin bodrum katýný disco yapmýþlardý... bizi almazlardý... ablalarýnýn adý emineydi.. ayþe teyze öyle zayýftý ki; babam ona ”yaprak ayþe” adýný takmýþtý.. herkes “yaprak ayþe” diye bahsederdi ondan... en üst katta oturan naime teyze ve mehmet amcanýn bir oðlu vardý; turan... okuldan eve dönerken ensemize kadar çamur olurduk, ama turan’ýn üzerinde bir damla çamur olmazdý... bütün anneler turan’ý bize örnek gösterirlerdi... biz de turan’ýn titizliðine sinir olurduk...

saðýmýzdaki evde lebib bey amcalar otururdu. evleri 2 katlý, kocaman bahçeliydi... lebib bey amcanýn oðlu gazeteci “ergin konuksever” di, sesinin kýsýklýðý ile anýmsarým onu... onlarýn alt katýnda sabahat teyzeler otururdu; oðlu rýza ve kýzý berna ile... rýza külegeç,  gýrgýr dergisinde karikatürlerin balon yazýlarýný yazardý... þarabý çok severdi, mahallede takma adý “þarapçýydý.”  Tam karþýmýzda yargýç beyler otururdu... yargýç olduðu için belki mahallede ulaþýlamayan insandý bizim için... harika bir eþi, ömer ve zeynep adýnda 2 çocuðu vardý... zeynep uzun sarý saçlý, incecik bir genç kýzdý... pamuk prenses tadýnda yani... alt katlarýnda zihni, ablasý ve annesi beraber oturulardý... zinhi’ yi çok esmer olarak anýmsarým, bir de annesini avaz avaz baðýrttýðýný... onlarýn tam yanýndaki evde füruzan teyzeler otururdu... onu þýklýðý ile anýmsarým... rüzgar adýnda bir oðlu, deniz adýnda bir kýzý vardý... kýzý sonra vefat etti... mahallede ilk televizyon füruzan teyzelere gelmiþti... her akþam bizi televizyon izlememiz için evine alýr ve her akþam da gofret ikram ederdi... televizyon istiklal marþýyla baþlar, yayýn koptuðunda da necefli maþrapayý izlerdik öylece... hala düþünürüm “bize televizyon mu yoksa gofret mi cazip gelirdi?” diye...

banyo, tuvalet ve mutfakta kullandýðýmýz su, bahçelerimizdeki kuyu suyundan pompalanýrdý... doðal olarak da her zaman motorlar arýza yapardý... ermeni komþumuz bedros amca çaðýrýlýr, tamir ettirilirdi. bedros amca eþi sona ile ayrýlmýþtý. sona’nýn o yýllarda büyükada’da  balýk aðý örerek yaþamýný sürdürdüðünü yeni öðrendim... bedros amcanýn 3 çocuðu vardý; istepan ; bir türk kýzý ile evli, 2 oðlu varmýþ... hala küçükyalý’da oturuyormuþ... kirkor, amerikadaymýþ... ve kýzý madlen.. ona kýsaca mado derdi herkes... çok sýcak kanlýydý, hülya koçiyiðit hayranýydý. evinin kapýsýna gidip onu öptüðünü gururla anlatýrdý... yeni duydum; madlen bir türk gencine aþýk olmuþ ve evlilikleri engellenince intihar etmiþ... nasýl üzgünüm þu anda anlatamam...  oysa onlarý bir gün göreceðimi düþünüyordum...

madam teyze rum’du... çok hoþ bir kadýndý... kýzý ve eþi  yazlýk sinemada çýkan bir yangýnda yanarak ölmüþlerdi... yan sokakta otururdu, tek baþýna... çok iyi bir komþuydu, herkes diðerleri gibi onu da severdi...

mazhar amca bir türktü ve ermeni mari teyzeyle evliydi... mazhar amcadan daha yakýndý mari teyze bizlere... kýzýnýn adý idil, oðlunun adý galip’ti... galip de haþarý bir çocuktu, annesini sürekli baðýrtýrdý... ara sýra rastlarým ona.. o artýk kocaman bir baba... mahallede takma adý “culup” tu.. bu adý gençler koymuþtu... ama bu isimle seslenmek galip’i deli etmeye yeterdi... ah az daha  unutuyordum; mari teyze kýzý idil’ le hemen hemen ayný zamanda bir çocuk daha dünyaya getirdi... baþkalarý için ne ifade eder bilmem ama bu bana çok hoþ gelmiþti....

babalarý bakkal olan alevi ailenin çocuklarýndan en iyi hatýrladýklarým; ziya ve gülali’dir.

ziya, 12 eylül öncesinde öldürüldü... þimdi yýkýlmýþ olan o zamanlarýn meþhur sinemasý sinema 63’ün tam önünde… mahallemize çöken o acý ve annesinin feryatlarý kulaðýmda...

þu anda bahsetmediðim tüm komþularýmý onlarýn sýcacýk yüreklerini hiç unutmadým. unutmam da mümkün deðil... bana onlarý tekrar tekrar anýmsatan o kadar çok þey var ki... ama hýrant dink’in öldürülmesi beni tekrar o günlere götürdü... eminim o da çok iyi bir arkadaþ, çok iyi bir komþu, çok iyi bir dosttu... benim sokaðýmdaki türk, ermeni, rum ve kürtler gibi o da yaþadýðý yerdeki insanlarlarla birbirlerine saygý duyarak, acý ve sevinçlerini paylaþarak yaþadý...

bedros amca, istepan, kirkor, madlen, mari teyze, arusyak, tasula, agop, onnik, ohannes, sona, garo, HRANT DÝNK.... özür dilerim... affedin... böyle olmasýný biz hiç istemedik... artýk yer yarýldý ve ben utancýmdan içine girdim bile...

AFFEDÝN....